In de NRC worden gerenommeerde pedagogen aan het woord gelaten die een congres organiseren omdat ze vinden, vrij samengevat "kleuters van de Inspectie en de meeste basisscholen veel teveel moeten presteren. Laat ze spélen, die kleuters!" Hieronder eerst (delen uit) het artikel uit de NRC en daarna de hele passage over kleuters uit de schoolgids.
'Kleuters moeten te veel presteren'
....de prestatiedruk ten koste gaat van andere vaardigheden en het zelfvertrouwen van jonge kinderen. Met hun opinie staan de pedagogen lijnrecht tegenover de Onderwijsinspectie die juist vindt dat kleuters te veel spelen en te weinig presteren.
Volgens Sieneke Goorhuis, hoogleraar spraaktaalpathologie en orthopedagoog in Groningen, neemt het kleuteronderwijs kinderen te snel de maat.... Bas Levering, als pedagoog werkzaam op de Universiteit Utrecht en op Fontys Hogescholen, ....,,We willen de aandacht vestigen op een probleem.''
....De pedagogen willen kleuters juist meer vrijheid geven voor hun eigen spel. Leren lezen en rekenen komt dan vanzelf wel in groep drie. Toetsen zijn de organisatoren van het kleutercongres een doorn in het oog. Levering: ,,Als je toetsen invoert, scheer je iedereen over één kam. Maar je moet op deze leeftijd je schouders ophalen over het feit dat een kind iets nog niet kan.'' Ontwikkelingspsycholoog Paul van Geert, spreker op het congres: ,,Als je een kleuter vandaag toetst en morgen opnieuw, kun je twee totaal verschillende scores krijgen. Dat is een kenmerk van de grillige ontwikkeling van kleuters.''
Zie verder: NRC 19 nov 2005, door Martine Zuidweg
Kleuterklassen op onze school
Uitgangspunten
Voorbeeld en nabootsing?. Ritme en herhaling.
Een kleuter leert door te spelen en minder door wat hem/haar wordt uitgelegd. Veel van wat een kleuter zich eigen maakt gebeurt door nabootsing. Het spel bestaat uit het naspelen van wat het kind aan gebeurtenissen en handelingen meegemaakt heeft of wat hem/haar daarin heeft aangesproken.
In de kleuterklas krijgt het kind de ruimte en de tijd om te spelen en op die manier ontwikkelt het kind zich op meerdere gebieden.
In de kleutertijd is ook de fysieke ontwikkeling erg belangrijk. Daarom wordt er in de kleuterklas veel aandacht gegeven aan de beweging. Door te bewegen krijgt het kind beheersing over zijn lichaam en wordt de basis gelegd voor de verdere ontwikkeling wat betreft de grove en de fine motoriek.
De kleuter vraagt voor deze fase van ons drie belangrijke dingen:
• Ritme en herhaling
De vaste volgorde geeft veiligheid en vertrouwen en brengt structuur aan in de dag. Het dagritme brengt afwisseling in gezamenlijk en vrije activiteiten, er is steeds de afwisseling tussen beweging en rust.
Het weekritme legt accenten door bepaalde dagen met een vaste activiteit te verbinden bv. maandag schilderen, dinsdag broodbakken enz.
Het jaarritme met de seizoenen en de feesten is een bron van inspiratie voor sfeer verhalen en activiteiten in de kleuterklas. Kleuters zijn ontvankelijk voor wat groeit en bloeit, ze staan open naar de wereld, steeds weer zijn er momenten van eerbied voor de natuur. In de viering van de jaarfeesten wordt daar dankbaar gebruik van gemaakt.
Door herhaling van verhalen, spelletjes, liedjes enz. krijgt het kind de mogelijkheid met de dingen vertrouwd te raken en zich ermee te verbinden.
• Voorbeeld en nabootsing
Het zien en nabootsen van zinvolle handelingen.
Hiervoor zijn huishoudelijk en ambachtelijk werk zeer geschikt.
• Materiaal
Spelmateriaal waardoor de fantasie wordt aangesproken, daardoor kan het kind zijn eigen wereld scheppen. Het aanbod van natuurlijk materiaal geeft het kind de zintuiglijke ervaring die voor zijn ontwikkeling nodig is.
Muziek en bewegen zijn met elkaar verbonden zeker voor jonge kinderen. In de kleuterklas wordt veel gezongen. Ritme, maat en melodie spreken het kind aan. Gedurende de ochtend worden door de kleuterleidster liedjes ingezet, dit gebeurt vaak terloops zonder vooraankondiging, vaak omlijst de kleuterleidster een overgang van de ene naar de andere activiteit door te zingen. Ook de verjaardagen en jaarfeesten kennen hun eigen rituelen en daarbij behorende liedjes en muziek.
In de kring of in een andere opstelling waarbij de kleuters de kleuterleidster goed kunnen zien worden er handgebaarspelletjes gedaan. De kinderen bootsen met hun eigen vingers de bewegingen van juffie’s vingers na. Daarvoor is aandacht en concentratie van het kind nodig.
De vorm, kleur en aankleding van de kleuterklas zijn zo gekozen dat het kind zich geborgen kan voelen. Er zijn verschillende speelhoeken, met houten rekken en speeldoeken kan gebouwd worden, ook zijn er kisten, planken en stronken om mee te sjouwen en te bouwen. Daarnaast is er materiaal om te tekenen, te handwerken of te knutselen. Dagelijks wordt er buiten gespeeld en soms wordt er een wandeling gemaakt in de omgeving.
De praktijk
Een ochtend in de kleuterklas.
Iedere ochtend is ingedeeld volgens een vast patroon. De volgorde van de activiteiten per dag kunnen verschillen per klas.
Nadat de ouders afscheid hebben genomen begint de dag in de kring met het zingen van liedjes en een ochtendspreuk en daarna kringspelen of een ochtendspel. Er zijn ook klassen die direct na het binnenkomen beginnen met het vrije spel.
Het vrije spel neemt een belangrijke plaats in gedurende de ochtend. Een uur lang spelen de kinderen, daarna verzamelt de kleuterleidster de kinderen met een liedje of een spelletje om daarna samen de klas op te ruimen.
Als alles weer opgeruimd is komen de kinderen in de kring en worden er handgebaren/vingerspelletjes gedaan, daarna gaan de kinderen aan de door hen zelf gedekte tafel of zij gaan na eerst een stukje appel gegeten te hebben naar buiten.
Na het buitenspelen is er tijd voor een gezamenlijke activiteit, afhankelijk van de dag van de week: tekenen, schilderen, broodbakken, boetseren. Een keer per week hebben de kleuters euritmie.
Buiten wordt er gespeeld op het klimrek, met karren gereden, in de zandbak gespeeld, geschommeld enz., tot het tijd is om naar binnen te gaan.
Aan het eind van de dag komen de kinderen bij elkaar in de kring en wordt door de kleuterleidster een verhaal verteld, gewoonlijk wordt hetzelfde verhaal enkele weken achter elkaar verteld.
De dag wordt afgesloten met een lied of een spreuk. In de gang staan de ouders te wachten om hun kind weer mee naar huis te nemen of worden de kinderen opgehaald door een van de leidsters van de Naschoolse opvang Tatatoek.
School en thuis, contact met ouders.
De kleuterperiode is voor veel ouders de tijd waarin ze kennismaken met de pedagogie van de school. Belangrijk is dat deze kennismaking goed verloopt om zo in de toekomst een basis te zijn om op verder te bouwen.
Voor de ouders zijn er de ouderavonden en daarnaast werkavonden om de viering van de jaarfeesten voor te bereiden. Op de ouderavonden krijgen ouders meer te horen over achtergronden en de pedagogie van de school en de mogelijkheid daarover in gesprek te komen. Op de werkavonden wordt er iets gemaakt voor het betreffende jaarfeest.
Werk- en ouderavonden zijn een goede mogelijkheid om de school en de ouders te leren kennen, zo zijn school en thuis geen aparte werelden, maar wordt er een brug geslagen, waardoor kinderen optimaal kunnen gedijen.
Ook bezoeken de kleuterleidsters minimaal een keer alle kleuters thuis
De overgang naar de eerste klas
Voor een kind is de overgang van kleuter naar eerste klas een belangrijk moment. Dit houdt in dat er heel bewust gekeken moet worden naar de voorwaarden die nodig zijn om deze stap te kunnen zetten. De kleuterleidsters volgen samen met de ouders de ontwikkeling van het kind vanaf het moment dat het in de kleuterklas komt. Er komt een moment in deze ontwikkeling dat het kind deze fase af gaat sluiten, het kind wordt rijp om de wereld gericht in zich op te nemen.
Na Pasen wordt gekeken welke kinderen schoolrijp zijn. Op onze school wordt dit beoordeeld door een commissie, waarin naast de betreffende kleuterleidster, de schoolarts, een euritmietherapeut en de Interne Begeleiders zitten. Er wordt gekeken naar motorische vaardigheden, naar de taalontwikkeling, de fysieke ontwikkeling, o.a. lengtegroei en tandenwisseling, ook wordt gekeken naar de sociale en emotionele ontwikkeling. In overleg met de kleuterleidster komt een advies aan de ouders tot stand. Een enkele keer wordt geadviseerd om een kind een jaar extra in de kleuterklas te laten blijven.
Voorafgaand aan het schoolrijpheidsonderzoek wordt er een algemene ouderavond gehouden over het onderwerp schoolrijpheid. Als ouders het niet met het advies eens zijn, is het goed als ze daarover in gesprek gaan met de kleuterleidster en/of leden van de schoolrijpheids-commissie.
Bij de samenstelling van de eerste klassen wordt gestreefd naar een evenwichtige opbouw in leeftijd en verhouding jongens – meisjes. Kinderen uit één kleuterklas blijven zoveel mogelijk bij elkaar in de klas. Vóór de zomervakantie maken kinderen en ouders kennis met de toekomstige leerkracht van de eerste klas.
Aanmelding kleuterklas
Kinderen kunnen vanaf de leeftijd van 2 jaar worden aangemeld voor het basisonderwijs (de kleuterklas). U kunt hiervoor telefonisch contact opnemen met de administratie aan de Abbenbroekweg. Het kind wordt dan op de aanmeldingslijst geplaatst en u ontvangt daarna een schriftelijke bevestiging en de hieronder beschreven procedure.
Informatiemiddag
Wanneer het kind drie jaar is, worden de ouders met hun kind uitgenodigd voor een informatiemiddag. Deze middag is bedoeld om ouders te informeren over de achtergronden van de school en de gang van zaken in de kleuterklas.
Als er na deze informatiemiddag nog vragen zijn, kunt u een afspraak maken via de administratie voor een individueel gesprek met Ina de Vries (coördinator kleuterafdeling).
Vragenlijst en kennismaking
Een paar maanden voordat het kind 4 jaar wordt, krijgt u een uitnodiging voor kennismaking met een van de kleuterleidsters. Ook krijgen de ouders een vragenlijst over de biografie van het kind toegestuurd met het verzoek deze ingevuld terug te sturen naar de school.
Deze vragenlijst is de basis voor het kennismakingsgesprek met een kleuterleidster. Aan de hand van de ingevulde vragenlijst en een observatie van het kind, beoordeelt de kleuterleidster of het kind kan worden toegelaten tot de school.
Wanneer uit deze kennismaking geen bijzonderheden naar voren komen, worden door de kleuterleidster verdere afspraken gemaakt over tijdstip van instromen en andere praktische zaken.
Aan het eind van de kennismaking wordt het inschrijfformulier ingevuld.
Bijzonderheden
Wanneer er vragen zijn over de ontwikkeling of het gedrag van een kind wordt nader onderzoek gedaan en worden de ouders uitgenodigd voor een individueel gesprek. Na bespreking in de kleuterleidstervergadering wordt besproken of het kind toelaatbaar is tot onze school.
Wachtlijst.
Mochten er meer aanmeldingen zijn dan plaatsen, dan hebben kinderen die al broertjes en zusjes op school hebben, voorrang. Ook voor deze kinderen is tijdig aanmelden (zie boven) belangrijk voor de planning van het schooljaar.
Ook kinderen van andere vrijescholen hebben voorrang.
