"Ik heb "spuithandschoenen" uitgevonden. Je spuit ze op je handen. Ze zijn heel dun maar toch warm. Als je klaar bent met een precies werkje in de kou, dan was je ze af"
"Het is een idee dat ik al heb vanaf m'n 6e jaar. Je hebt een sticker met een kleur. Als de kleur verandert dan is de houdbaarheidsdatum verstreken"
"Ons winkelwagentje wordt door gezonde mensen geduwd en zo laadt de accu op. Als het lampje groen is dan kunnen oude mensen en zo, het karretje nemen en rijdt het door de motor die stroom krijgt van de accu".
In mei van dit jaar kwam ik in contact met een ouder van mijn school die een lang gekoesterd ideaal aan mij voorstelde. Als wetenschapper, zakenman en directeur van een chemisch bedrijf had hij altijd een groot verlangen naar en respect voor kinderlijke oorspronkelijkheid weten te bewaren. Dit groeide tot een ideaal. Door de jaren heen kwam zo het initiatief dat hij "Kids and Science" (KaS) noemt. Kortweg is de inhoud van dit initiatief: kinderen hebben ideeën voor een uitvinding en met behulp van KaS kunnen zij die realiseren.
Dick Wife, zoals deze Engelsman heet, kreeg de mogelijkheid om met geld van de Europese Commissie een project te starten in Oostenrijk. Met 14 medewerkers van de Universiteit van Wenen ontwierp hij een "Science Village"en daarvoor een schoolproject "My Better World". Tegelijkertijd werd de website gebouwd.
Het project verliep voorspelbaar gestructureerd. Begeleid hielden kinderen van 21 scholen zich bezig met "wetenschapsproeven". Van iedere school konden 2 kinderen zich opgeven voor een week zomervakantiekamp in "Science Village", met het project van de scholen maar dan intensiever en omlijst door vele prettige sociale activiteiten.
Ondanks het succesvolle plan, wilde Dick meer oorspronkelijkheid. Zijn ideaal wordt gesteund door een rotsvast vertrouwen en geloof in de creativiteit en originaliteit van kinderen. Daarom begonnen wij met een "proef".
Door middel van een enthousiaste inleiding van ons over uitvindingen op cultuurgebieden (transport, voeding, leven, lucht, water, materialen en energie) en een cd-filmpje over "Kids and Science" raakten de kinderen op dreef. Op dreef om zelf ideeën voor uitvindingen en verbeteringen te zoeken, te vinden en op te schrijven.
Twee weken werkten we er aan in de klas, voornamelijk in periodetijd. Er waren meer dan 40 ideeën waarvan enkele door de kinderen werden uitgewerkt.
· verkleurende datum sticker
· inklapbare frisdrankflessen
· snelle frisdrankkoeler
· herdrukbaar papier
· poster met veranderde voorstelling
· telescoop penseel
· (losse)mobiellader voor fiets
· anti-rokers-drank/zoetje
· chips niet van aardappel gemaakt
· eierkoker waar het ei uit springt als bij een broodrooster
· smaakveranderende kauwgom (langer ple-zier!)
· kleding van photovoltaïsche cellen waarmee energie wordt verzameld en verwarmd
· water/zonnepaneel (combinatie van energieopwekkingen)
· (auto)zittingen verwarmd door zonne-energie
· spuithandschoenen, flinterdun en toch warm voor koude precisie klusjes
· kleurveranderende make-up
· combinatie tandenborstel/tandpasta
· huidgel die langzaam verdwijnt
· zonlenzen (als zonnebril)
· kam die het haar gelijk knip/scheert
· computerspelcontrollers voor gehandicapten
· elektronische spelletjes voor blinden
· overtollige vrieskoude van vriezer voor ver-koelen van vertrekken
· winkelwagentje met "hulpmotor" opgeladen door duwende gezonde mensen, gebruikt door mensen die slecht ter been zijn
· een aanduider voor lege parkeerplaatsen in(grote) parkeergarages
· een bladerzuiger voor het spoor (NS!)
· vliegende fiets
· luchtverschoner/filter op alle bewegende vervoermiddelen
· luchtverschoners langs de snelweg
· magnetische skateboard
· tunnelsysteem voor fietsers
· altijd schrijvende pen ook tegen het plafond (ruimtevaart)
· kledingkleurscanner (voor blinden)
· dek of zeil van schip met p.v. cellen voor energie voor de motor bij windstilte
De kinderen leerden hoe je serieus genomen wordt als het goed wordt uitgewerkt en gedocumenteerd.
Wetenschapstermen en -handelingen ( 'read and understood', 'executive summary', 'patenteren', etc.) werden gebruikt en geleerd. We maakten maquettes, prototypes. Er werd gezocht op internet. Sommigen werkten een tijd met de scheikundeleraar. Anderen bezochten en ondervroegen een kundig drogist.
Regelmatig bespraken we de resultaten in de klas en zo kwamen we verder.
Dick putte zich uit in het zoeken en vinden van geïnteresseerde producenten en de kinderen zochten contact met "helpers" veelal via de website en wel specifiek met "forumpagina".
Vooral het feit dat de ideeën van de kinderen zo serieus werden genomen maakte hen vasthoudend en blijvend gemotiveerd. Maar ook doordat onze Haagse vrijeschoolklas 7¹ de eerste was die dit experiment zo deed!
Wat maakt dit nu zo'n vernieuwend project?
· Het allerbelangrijkste is dat het project op zich slechts een aanzet is en dat het voortgaan op de site het werkelijke doorgaan kan betekenen. Continuïteit dus! Veel van deze projecten stoppen na een aantal weken maar wij blijven raad, steun en realisatie mogelijkheden geven! Zo wordt wetenschap een realiteit waar je graag aan werkt.
· Daarnaast is het project zo ingericht dat "denkers, doeners en kunstenaars" blijvend met elkaar aan het werk kunnen.
· Ook is ons "werken in groepen" zo gemotiveerd dat kinderen verbindingen aangaan op basis van ideeën en minder door sympathie en antipathie.
· Omdat het allereerst een sociaal-pedagogische project is, blijft de spilfunctie van de eigen leraar gehandhaafd en staan de KaS-medewerkers slechts als "instrument" paraat.
· En, niet in de laatste plaats, geeft het "serieuze" werken zo'n "push" t.a.v. zelfbevestiging, dat het ons inziens een belangrijk middel is in de maatschappij vernieuwing en groei naar tolerantie.
Inmiddels komen we in een stroomversnelling. Zeker in het huidige maatschappelijke en politieke klimaat is ons initiatief niet onopgemerkt gebleven 1). Te weinig bèta-studenten, een inzakkende economie, achterstand in de wetenschap, alles maakt dat ons initiatief op de juiste tijd is genomen.
In de zomervakantie heb ik een leerplan gemaakt, hebben we de plannen klaargemaakt voor de stichting "Kids and Science", contacten gelegd met sponsors en steungevende instanties, folders ontworpen, de website bijgewerkt en nog veel meer.
Dit schooljaar hebben we de draad weer opgepakt en we zien wel hoe ver we komen.
Ons ideaal is nu: met een groep KaS-mede-werkers (opgeleide studenten van de Haagsche Hogeschool werken al mee) korte projecten geven op scholen. Het lijkt voor mij een kans om een vrijeschool-impuls over de bekende "grenzen" heen te brengen. Niet alleen vrijescholen, dat spreekt voor zich. Als dit kan lukken op een school met b.v. veel allochtonen? Een geweldige uitdaging!
Wij zien uit naar namen van mogelijke sponsors. Want meer steun betekent meer mogelijkheden voor de kinderen.
Michiel van Gent
leraar achtste klas,
onderwijsmedewerker van Stichting 'Kids and Science'
Dick Wife is projectcoördinator 'Kids and Science'
Op de website is nog meer te vinden.
1.) Een artikel van Noor Hellman in de NRC eindigt als volgt:
"De leerlingen in Den Haag hebben in het houtbewer-king- en scheikundelokaal een paar prototypes gemaakt: eerste modellen die soms nog verbeterd moeten worden. Andreas, Teddie en hun klasgenoten Laszlo (13)en
Jojanneke (13) laten een papieren doos zien waarvan je de zijkanten als een harmonica in elkaar kunt drukken. Jojanneke: ,,Zo neemt het niet veel ruimte in. De bedoeling is een pak voor frisdrank te maken dat je steeds een beetje opvouwt als het leger wordt.'' Laszlo, die veel schildert, heeft meerdere penselen in één gemaakt van plastic buisjes die je als een antenne kunt uitschuiven. Ingeklapt heeft hij veel haren, uitgetrokken is het een dunne penseel.
Het groepje is enthousiast over de les: Laszlo vertelt hoe ze elkaar op ideeën brachten en samen naar oplossingen zochten. Soms waren die eenvoudiger dan ze dachten.
Jojanneke: ,,Bij uitvinders denk je al gauw aan Willy Worteltypes. Wetenschap leek veel kinderen saai, nu vindt iedereen in de klas het leuk.''
