Eerste prijs Kunstbende (taal): Geheime verhalen.
Hier zit ik dan, en ik moet schrijven. Ik zal schrijven. Verhalen over geheimen. Dat moet toch immers? Maar het komt niet. Mijn Waterman pen met gouden punt is er, mijn originele Moleskine notebook is er, de sfeer (treinreis bij nacht) is er. Het is er allemaal. Maar het komt niet. Het lijkt wel alsof hoe beter de omstandigheden zijn, hoe minder er komt. Ellendig is dat, niet?
Toch zijn de omstandigheden niet optimaal, bedenk ik me nu. Ik ben bezweet, ik heb een oude, opgedroogde witte wijn smaak in mijn mond, ik heb geen water – iets wat in forensenland is als heel nodig moeten poepen maar geen wc-papier hebben. Zoals een poeper niet zonder wc-papier kan, kan een forens niet zonder zijn te vaak hervulde Spa-flesje waarvan het etiket wit met slechts nog enkele blauwe strepen is, versleten door de vele open-dicht bewegingen. Dat terzijde. Ik moet poepen. Maar welk mens poept er in de trein?
De conducteur komt net langs. Dat zie je niet vaak ‘s nachts. Het is een vrolijke man. Fluitend komt hij binnen. In plaats van de normale datumstempel gebruikt hij een knippertje wat een gat in het kaartje achterlaat in de vorm van een treintje.
‘Figuurzagen zonder zaag!’ zegt hij tegen mijn ietwat chagrijnig kijkende overbuurvrouw. Hoe vaak heeft hij dat zinnetje thuis voor de spiegel geoefend, vraag ik mij af. Vaak wellicht, maar dat maakt niet uit. Er verschijnt zowaar een glimlach op het gezicht van mijn overbuurvrouw. Maar dat terzijde.
In Hillegom – vraag me niet waarom de nachttrein in Hillegom stopt – stapt mijn chagrijnig glimlachende overbuurvrouw uit. In plaats van haar komt een meisje, ongeveer even oud als ik. Ze kijkt me even kort aan, pakt vervolgens haar tas. Ze haalt er een originele Moleskine notebook uit. Ze slaat hem open en begint te schrijven. Haar pen – een Waterman? – schrijft zonder twijfel, tien minuten lang. Dan houdt het plotseling stil. Ze kijkt naar buiten. Dat is altijd zo leuk, als het donker is naar buiten kijken in de trein. Dan kan je ongegeneerd de mensen observeren die in de ruit reflecteren. En dat terzijde. Haar hand gaat gedachteloos naar haar hoofd en strijkt een haar uit haar gezicht. Daarbij krast haar pen langs haar wang, laat een blauwe streep achter.
‘Oe’, zegt ze. Niks fijner dan een meisje wat ‘oe’ zegt. Oe. Oe. Oe.
‘Wat schrijf je?’, vraag ik. ‘Als ik vragen mag.’ Je hebt het al gevraagd. Wat heeft ‘als ik vragen mag’ dan nog voor zin?, sukkel.
Ze glimlacht even. ‘Dat mag je vragen.’
‘Een somber of een gelukkig verhaal?’ Stomme vraag, bedenk ik me. Christus te paard, wat een stomme vraag.
‘Een gelukkig verhaal’, zegt ze. ‘Ik heb al zoveel sombere geschreven. En jij?’
‘Ach, zomaar een verhaal. Het begon ietwat somber, maar de conducteur heeft mijn humeur weer goed gemaakt.’
Ik laat haar mijn treinkaartje zien.
‘Oe’ zegt ze weer.
‘Gefiguurzaagd zonder zaag’ zeg ik en kijk haar aan. Ze kijkt een moment niet begrijpend terug en dan verschijnt er een lach op haar gezicht.
‘Ik ga weer even verder’ zegt ze. Ik knik. ‘Ik ook’, zeg ik en ik buig me over mijn boekje.
Ik heb de smaak te pakken en ik schrijf hele verhalen. Over geheimen. Dat moet toch immers? Zij schrijft ook driftig door, en af en toe kijken we tegelijkertijd op en kijken we elkaar aan. Glimlachen even. Denken: twee zielen in één gedachte. Zo reizen we samen door de nacht, en voor het eerst hindert mij de stem die zegt: ‘Dit is station Den Haag Centraal, eindpunt van deze trein. Wij verzoeken u daarom vriendelijk de trein te verlaten.’
Nee, laat ons alsjeblieft schrijven. Laat ons alsjeblieft twee zielen in één gedachte zijn. Geef ons desnoods nog een figuurtje zonder zaag. Maar vraag ons niet om vriendelijk de trein te verlaten.
Laat ons maar even terzijde staan en geheim blijven voor elkaar.
Vladimir Riphagen
Eerste prijs Kunstbende (taal)
