schoolkrant Soofisticated | Onze hoofdredacteur schrijft de beste recensie van Nederland

Koen Giezeman is de winnaar van de juniorpersbijeenkomst bij de tentoonstelling Document Nederland in het Fotomuseum Den Haag waarvoor alle Nederlandse schoolkrantredacties waren uitgenodigd.

Hij is hoofdredacteur van Soofisticated, de schoolkrant van de Vrije School Den Haag. Lees hieronder de recensie van de winnaar Koen Giezeman.

Koen ontvangt de prijs van Tracy Metz (NRC Handelsblad). Links Ad van Denderen

Vechters en Vredestichters
Door Koen Giezeman

Voor de twaalfde keer organiseerden het NRC Handelsblad en het Rijksmuseum het project Document Nederland. Hierbij wordt een fotograaf gevraagd om, binnen een bepaald thema, typisch Nederlandse beelden te fotograferen. Dit jaar is het thema “Vechters en Vredestichters”. De uitgekozen fotograaf is Ad van Denderen, een bekend Nederlands fotograaf die vooral bekend is van het project “Go No Go” waarin hij de migratiegeschiedenis in beeld probeerde te brengen.

Hij heeft in het thema “Vechters en Vredestichters” meegelopen in het Nederlandse leger. Daarbij heeft hij niet alleen foto’s gemaakt van de opleiding maar ook uitzendingen. De foto’s lopen ver uiteen, van fysieke tests tot de kerstwens van de familie naar uitgezonden geliefden. Wat vooral van Denderen’s doel is geweest is de realiteit van het leger vast te leggen.

De tentoonstelling bevindt zich een vrij kleine ruimte in het museum. Het geeft een soort bunkergevoel, vooral omdat de pilaren en muren grijs zijn geschilderd. Met deze bunkerachtige situatie wordt de legersfeer goed overgebracht. De foto’s zijn gedrukt op een groot wit papier met een witte rand eromheen. Met het vele aanwezige licht trekken de foto’s alle aandacht en valt alles eromheen weg. De foto’s zijn op volgorde van fysieke test tot de uitreiking van een medaille. Daartussen zijn beelden van rekrutering, opleiding, uitzending, fouillering en zelfs het opleiden van de inheemse bevolking. Het groepsgevoel wordt in beelden goed uitgedrukt. Niemand kan een leger in zijn eentje zijn en de foto’s spreken dat niet tegen. Je ziet goed dat de soldaten een band met elkaar hebben en elkaar vertrouwen.

Wat echter mist is het leed. Bij de realiteit van het leger hoort ook de training. Hiervan zijn wel foto’s maar niet met trainingsbanen en besmeurde rekruten. Het leger is geen pretje maar omdat het groepsgevoel zo goed was weergeven leek het soms een beetje alsof het leger juist heel gezellig is. Het groepsgevoel overstemt het leed. Zo lijkt het mij ook dat het leger niet altijd even spannend is. De stoere foto’s van de vredesmissies waren rijkelijk vertegenwoordigd terwijl er nergens een plaatje was waar de soldaten niets te doen hadden. Zo was er ook niet veel spanning in de beelden. De controles leken vrij rustig te gaan. Er was nergens gevecht of een blik dat iets van angst uitstraalde.

De foto die het meeste de realiteit van het leger overbracht was voor mij wel de foto met de rekruten die met hun nummer op de foto gingen. De jongens die zich hebben opgegeven voor het leger krijgen een registratienummer met (van links naar rechts) geboortejaar, datum en hun nummer. Deze foto laat zien dat het allemaal nog maar jonge jongens zijn. Zo zitten er jongens bij die niet veel ouder zijn dan ik. Daarmee komen deze foto’s erg dichtbij.

Het is erg confronterend te bedenken dat je daar zelf op je 18de zou kunnen zitten. De manier waarop van Denderen de realiteit van het leger liet overkomen is niet alleen het nummerplaatje te fotograferen, maar ook de hele romp. De rekruten zitten namelijk voor de legerfotograaf. Deze is alleen geďnteresseerd in het bovenlichaam, het hoofd en het naamplaatje. Daarom is bij de meeste rekruten de jas niet dichtgeknoopt. Alleen de bovenkant is dicht. De rekruten krijgen namelijk een jas om mee op de foto te gaan voor hun ID. Van Denderen heeft de hele romp gefotografeerd waardoor je het T-shirt en de spijkerbroek nog kan zien. Dit is een mooi beeld waarop je kan zien dat er onder dat stoere uniform nog een kind zit.

De tentoonstelling Vechters en Vredestichters geeft een mooi beeld van de realiteit van het leger. Hoewel er een aantal dingen missen mag ik wel stellen dat Ad van Denderen geslaagd is in zijn opdracht.

In de jury zaten: Tracy Metz (NRC Handelsblad), Tom van der Meer (afd Eduactie Rijksmuseum) en Marlien de Vries (afd PR Gemeentemuseum).

Uit: NRC