schoolkrant Soofisticated | De kunst van het kijken

De kunst van het kijken

Oogcontact is belangrijk in de communicatie tussen mensen. Van jongs af leren we dat we de ander moeten aankijken bij het groeten, toasten of wanneer we met iemand spreken. Het klinkt allemaal zeer eenvoudig, maar is het dat ook?

Het aankijken is een kunst apart vindt Frank van Marwijk van Bodycom Lichaamscommunicatie, en het is overigens niet altijd functioneel. Om dit aan te tonen schetst hij de volgende situatie: Je pendelt naar het werk met de trein. Op een dag vang je de blik op van een medereiziger. Wat doe je? In een reflex kijk je de andere kant op. Nadien voel je je steeds weer gedwongen om te checken of de andere nog kijkt. Dat blijkt inderdaad telkens zo te zijn, want je medereiziger speelt waarschijnlijk net hetzelfde 'spel'. Jullie blikken kruisen elkaar omdat jullie elkaar in het oog houden. Wellicht herken je dit, soms penibele, scenario. Ervaren treinreizigers proberen oogcontact dan ook zoveel mogelijk te vermijden. Waarom denk je dat kranten zo grondig gelezen worden in de trein? Het aankijken van iemand die je niet kent wordt vaak als eng en bedreigend ervaren.

Dit voorbeeld toont aan dat kijken een communicatief doel moet hebben. Zo is iemand aankijken één van de belangrijkste regulators van een gesprek. Dat merk je duidelijk aan de telefoon. Daar gebeurt het wel eens dat beide gesprekspartners tegelijkertijd spreken. Dat komt volgens Van Marwijk omdat je in zo'n gesprek geen gebruik kunt maken van de non-verbale "leestekens" zoals aankijken en wegkijken.

Een voorbeeld. Wie is uitgesproken, zal de ander langer aankijken en daarbij knikken, de wenkbrauwen optrekken en het hoofd schuin houden. Op deze manier geef je als het ware de beurt over aan de ander, die vervolgens het woord neemt. Ook tijdens vergaderingen heeft oogcontact een belangrijke functie bij het regelen van de interacties. Een spreker kan de beurt doorgeven aan een persoon naar keuze, door zijn of haar blik op die persoon te richten. Vaak ontstaat er op die manier een spel van aankijken en wegkijken dat de moeite is om te bestuderen. Lanceer je een aanvechtbare stelling dan zoek je met je blik naar de steun van anderen.

• Wie het met jou eens is, zal je aankijken en knikken.
• Mensen die vinden dat je volledig ongelijk hebt, zullen je ook aankijken, maar buigen zich naar voren en hebben wijdopen ogen. Ze zijn gereed om in de tegenaanval te gaan.
• De personen die geen stelling willen nemen en zich liever distantiëren, zullen oogcontact vermijden. Deze mensen kijken vaak naar beneden en gaan soms volledig op in de tekening die ze aan het maken zijn.

Door de blikken van je collega's tijdens een vergadering te observeren, kun je dus een aardig beeld krijgen van de belangstelling en de verschillende meningen.Wil je meer weten over lichaamstaal, surf dan naar www.lichaamstaal.com.