toneel | Don Juan! Don Juan!

Het in groten getale toegestroomde publiek werd twee avonden onthaald op een overrompelend theaterfeest rond een even frisse als vrije bewerking van het al eeuwen prikkelende verhaal van Don Juan. De absolute individualist die gehoorzaamt aan God noch gebod, zelf zijn weg bepaalt, hunkert naar contact, maar dit niet weet vast te houden, komt in opstand tegen alles en iedereen om zich heen, zelfs tegen zijn schrijvers!

Voorstelling: DON JUAN
Van:    Frances Sanders en Martine Vosmaer
Door:  Klas 112   o.l.v. Bram van Oers
Gezien: Vrijdag 27 en zaterdag 28 mei

foto's: zie foto album

vindingrijke vormgeving
Het doek ging op en we zagen gemaskerde poppen aan onzichtbare touwtjes reageren op de opzwepende vioolmuziek. De hoofden van de spelers gingen schuil achter een serie met portretten beschilderde vierhoeken. Beschilderde vierhoeken zouden de hele voorstelling in steeds weer nieuwe formaten en samenstellingen het toneelbeeld bepalen. De historisch aangezette kostumering gaf mooi reliëf aan deze tweedimensionale vaak zeer originele decorschilderingen.

meeslepend verhaal
Het verhaal van de eenzame minnaar wordt meeslepend verteld. Korte pakkende scènes, snelle changementen, muziek, zang, dans: alles draagt bij aan een zeer theatrale voorstelling waarin een ieder tot zijn recht komt. Zoals in de korte proloog de poppen gevangenen leken van hun motoriek, zo leken de rolfiguren uit het stuk de gevangenen van hun maatschappelijke rol. De maagd behoort niet te vrijen voordat ze is getrouwd, de weduwe niet omdat ze moet rouwen.

En daar is dan opeens Don Juan die de rolfiguren voor een moment bevrijdt uit hun eigen biografie, die de maagd geeft waar ze naar hunkert en die de weduwe wil tonen dat je ook neukend kunt rouwen. Hij trekt een spoor van verbijstering en ontreddering door de wereld waarin hij zich beweegt. Bijna iedereen is kwaad op hem of voelt zich door hem gekwetst. Maar ook voelt iedereen de leegte na zijn vertrek. Die dubbele emoties werden prachtig overgebracht door de spelers.

We zagen in Don Juan niet alleen de hunkering, maar ook zijn eenzaamheid en zijn schaamte. Schaamte, niet voor de vrouwen die smolten in zijn handen, maar bijvoorbeeld voor zijn trouwe steun en toeverlaat Leporello.

Wat een technisch ongelooflijke prestatie om een enorme berg tekst uit je hoofd te leren waarvan geen zin syntactisch correct is. En dan die onmogelijke teksten je zo eigen te maken, je karakter als het ware om die onvolkomen zinnen heen te modelleren, dat is heel knap!

Maar over de hele linie viel er zeer veel te genieten: de ongeremde bordeelscènes, de potsierlijke van eigenbelang overlopende gezagsdragers (en dat geldt zowel voor de wereldlijken als de kerkelijken) de te pas en te onpas ingrijpende schrijvers (met als een van de hoogtepunten een ruzie op het zijtoneel tussen de schrijver en een rolfiguur), de godverdomme vet spelende kolonel, de prachtige omslag van zijn eerst zo dellerige vrouw als hij dood is en zij vertelt hoe verknocht zij was aan die onbehouwen klootzak, de dochter die haar jongemeisjesfantasieën zo grondig moet herzien dat ze daar geen antwoord op kan formuleren en naar het beschermend en ommuurd kloosterleven verlangt, de pure emoties van het vissersmeisje en van haar lover, zij die uit haar wereld breekt om haar gedroomde liefde te achterhalen en hij die huis en haard opgeeft om zijn meisje voor zich terug te winnen.

Als Don Juan uiteindelijk een eerlijke dood verkiest boven een leugenachtig leven, dan blijven niet alleen de spelers verbijsterd achter. Ook wij, publiek, voelen een verlies. Ook wij missen deze egoïstische individualist, die het talent had mensen zich werkelijk bemind te laten voelen. Meer wil toch niemand?

David Prins