Nederlands | De winnaar van de Inktaap 2007

Onze inktaap-jury was het unaniem eens over welk boek eerste moest worden. Het boek ‘Ultramarijn’ van Henk van Woerden sprak ons als jeugdjury het meest aan.

Op 15 maart bleek dat de meerderheid van de 2000 juryleden uit 131 scholen in Nederland, België en Surinam het met ons eens is.

Ultramarijn werd, en wordt, gewonnen uit de halfedelsteen lapis lazuli. In Italië stond de kleur bekend als Azurro Oltramarino, 'het azuur van over zee'. Kleur kent geen barričres.

‘Ultramarijn’ wordt opgebouwd vanuit spanning. Je wordt getuige van een vreemde gebeurtenis. De jongen Joakim  komt in een kamp waar hij en de andere jongens door de leiders gepakt worden. Langzaamaan wordt het je als lezer duidelijk waarom hij in dit kamp zit. Om een schande te voorkomen wordt hij van zijn halfzus gescheiden. Hun broer-en-zusrelatie was niet zoals deze hoort te zijn. Zij hadden een seksuele aantrekkingskracht op elkaar en gingen deze bij elkaar verkennen.

De halfzus Aysel wordt door haar vader naar Oost-Europa gebracht. Door deze scheiding voelen zij zich verscheurd. Ze proberen hun leven op te pakken en zijn beiden op zoek naar geluk. Joakim zoekt het geluk in de muziek. Hij speelt de luit en krijgt hier les in van een meesterluitspeler die blind geworden is. Deze leert hem hoe hij zijn gevoel in de muziek moet laten doorklinken en daarbij noemt hij kleuren die volgens hem overeen komen met de klanken. Deze sferen worden zeer beeldend beschreven. Het is poëtisch taalgebruik dat erg tot de verbeelding spreekt.

Er worden veel taboes besproken. Maar als lezer wordt je meegevoerd met de personages en krijg je begrip voor hen. Van de onderwerpen uit het verhaal hebben wij weet, maar door het boek hebben ze een vastere vorm gekregen doordat je je verbonden voelt met de personages. Je weet bijvoorbeeld hoe Özlem hoer wordt en je merkt dat wanneer zij zich afsluit van de wereld wanneer de mannen bij haar komen.

Wij vinden dit boek het best omdat wij de sferen mooi beschreven vinden, er taboes worden aangekaart en er vele culturen in worden besproken.

‘Knielen op een bed violen’ door Jan Siebelink is onze tweede geworden. Wij gingen erg op in de problemen van Hans. Maar onze generatie staat te ver van die generatie af. Wij denken dat het boek vooral indruk maakt als dit je verleden is, dus vooral voor de oudere generatie zal dit een heel herkenbaar en indrukwekkend boek zijn. Hans, die begint als gewone jongen, goed van aard, komt uiteindelijk in de problemen door zijn geloof. Dit grijpt je bij de keel, je blijft hopen dat het goed komt, en uiteindelijk ben je verbijsterd dat dit niet het geval is. Dit boek is tweede geworden omdat we vonden dat het tweede deel te langdradig is, en de spanning of het goed zal komen te lang vast wordt gehouden. De zinnen vonden we wel erg mooi samengesteld, een goede woordkeus. Voor de generatie vóór ons vinden wij dit een eerlijk boek en een boek dat je raakt, maar voor ons betekent het minder.

Het boek ‘Waar was je nou’ door K. Schippers kreeg van ons de derde plaats.

Het boek wijkt af van het ‘Nederlandse realisme’ door geen grenzen in ruimte en tijd te stellen. Een kwaliteit die ons niet aansprak omdat het voor een chaotisch en vaag verhaal zorgde. De stijl zou poëtisch genoemd kunnen worden maar wij vonden het erg veel weg hebben van telegramstijl en niet passend in een roman. Net als in het echt heeft het hoofdpersonage heel veel gedachten en herinneringen. Deze worden allemaal beschreven, ook wanneer ze minder relevant zijn. Al met al hadden we wat moeite met deze chaos en zullen we het niet snel iemand aanraden.

We hebben de klas laten stemmen welk boek moest winnen n.a.v. een betoog dat wij hielden voor ieder van de drie boeken. Ook zij hadden ‘Ultramarijn’ op één staan. Door het betoog dat we moesten houden gingen we beter kijken naar de positieve punten in de boeken en kregen we er een andere kijk op. Toch veranderde dit niks in onze uiteindelijke beslissing. Tijdens het juryontbijt waren we het zó roerend eens dat we nog tijd hadden om over andere dingen te praten.

Het was wel leuk om eens inktaapjury te zijn en het was interessant om te zien wat voor boeken een prijs krijgen in Nederland.

Inktaap 2007 voor Ultramarijn van Henk van Woerden

Henk van Woerden won vandaag postuum dé literaire jongerenprijs van het Nederlandse taalgebied: de inktaap. In de bomvolle Grote Zaal van de Rotterdamse Doelen, afgeladen met scholieren, nam Toef Jaeger de trofee in ontvangst voor wijlen Henk van Woerden uit handen van enkele van de inktaapjuryleden op de Dag van de Literatuur.

Genomineerd voor de inktaap zijn de winnaars van de AKO-Literatuurprijs, de Gouden Uil en de Libris Literatuur Prijs, prijzen die door vakjury's worden toegekend. Zij verkozen Van Woerdens roman Ultramarijn in de slotronde boven Knielen op een bed violen van Jan Siebelink en Waar was je nou van K. Schippers. Tijdens de slotbijeenkomst gingen de aanwezige genomineerde schrijvers en een aantal vakjuryleden van de drie prijzen in debat met de jeugdige juryleden.

Uit het juryrapport: 'Hij weet een mysterieuze toets van schoonheid te geven aan de afgrond van de menselijke ziel, schildert op 300 bladzijden een palet van emoties in tinten van blauw. Het is een boek dat de lezer meedraagt over zeeën, terwijl je kleuren tot je neemt en klanken je oren strelen. [...] Kortom: Wat een schrijver, Henk van Woerden! Wat een boek! Moedig en gedurfd, spectaculair, een sterk verhaal, een heel knappe stijl!'