geschiedenis | Als Lech Walesa de trein niet had gemist ...

Duizenden havenarbeiders keken toe toen de Poolse elektricien Lech Walesa op 31 augustus 1980 zijn handtekening zette onder het Akkoord van Gdansk. In dit akkoord werd het recht op een vrije en onafhankelijke vakbond erkend. Daarmee was de weg geëffend voor de officiële oprichting van het vakverbond Solidariteit.

Aan de ondertekening van het Akkoord van Gdansk was een staking voorafgegaan van ruim twee weken bij de scheepswerf in de genoemde Poolse stad. De staking was uitgeroepen door Lech Walesa en luidde het einde in van het communistische regime in Polen.

De jonge Lech Walesa was rusteloos, te rusteloos voor Popowo, het dorp waar hij opgroeide. Popowo was zo klein dat hij pas voor het eerst een auto zag op de dag dat hij naar school ging in Chalin, de iets grotere buurgemeente. Hij voelde zich benauwd in de kleine gemeenschap, waar iedereen hem kende. Op een dag had hij er genoeg van en stapte op de eerste beste trein, op zoek naar een spannender leven.

In Gdansk maakte die trein een tussenstop van een halfuur. Omdat Walesa dorst had, ging hij in het station wat drinken. Toen hij terugkwam, was zijn trein vertrokken. In de stad liep hij een kennis tegen het lijf die bij de scheepswerf werkte en hem adviseerde daar te solliciteren. Luttele dagen later kon hij aan de slag als elektricien.

Het was een gemiste trein die voor Polen en Europa grote gevolgen zou hebben. Toen hij in 1967 bij de werf kwam, was hij naar eigen zeggen nog een plattelandsjongen. Weliswaar met een grote mond, maar niet politiek bewust. Op de werf veranderde dat. Binnen de communistische wereld was de scheepswerf een plaats waar mensen in aanraking kwamen met buitenlanders. Ze hoorden van zeelieden over de salarissen en leefomstandigheden elders.

....

Het bezoek van de Poolse paus Johannes Paulus II aan zijn vaderland in 1979 en de oproep van de kerkleider aan zijn landgenoten niet bang te zijn, vormde een keerpunt. Walesa vatte de woorden van de paus op als een oproep om in verzet te komen tegen het systeem.

...

Zie verder: Nederlands Dagblad 29 aug 2005