duurzame ontwikkeling | Waterschap wordt energie- en grondstoffenfabriek

Hoezo, het waterschap een saaie en volgens Haagse kringen overbodige bestuurslaag? Ook daar hebben ze dromen en ambities! Veertien van de 25 Nederlandse waterschappen willen vanaf 2015 rendabele energie- en grondstoffenfabrieken zijn. In deze nieuwe rol van energie- en grondstoffenproducent willen zij een bijdrage leveren aan de omslag van een op olie draaiende economie naar een duurzame economie die draait op onder andere biogas.


“Op dit moment”, zo vertelt ir. Ferdinand Kiestra, innovator van het waterschap Aa en Maas, “produceren we hier in Den Bosch twee miljoen kg biogas. Dat is opgewerkt zo’n 1,5 miljoen kg biogas van een kwaliteit die gelijk is aan die van aardgas. Onze rioolwaterzuiveringsinstallatie draait voor 70% op die energie, de resterende 30% kopen we op de reguliere energiebeurs in. Wij leveren ook al een kleine hoeveelheid van deze energie onder de label ‘Waterschapsenergie’ aan consumenten via Greenchoice.”

Vuilniswagens
De komende jaren wil Aa en Maas 2,3 miljoen euro investeren om zijn winning van biogas op korte termijn te vergroten. “Dat geld”, zo rekent Kiestra voor, “is in drie jaar terugverdiend. Met een nieuwe technische installatie die zeker nog vijftien jaar mee gaat, is het dus twaalf jaar goed geld verdienen.”

Als deze nieuwe technische installatie eind 2013 in gebruik wordt genomen, is het waterschap in ieder geval verzekerd van één grote afnemer, namelijk zijn buurman, de Bossche gemeentelijke Afvalstoffendienst. Daar zullen om te beginnen 30-45 vuilniswagens in plaats van op diesel op biogas gaan rijden. Die vuilniswagens hoeven dus niet ver te rijden voor een vulpunt. Daarnaast rest er jaarlijks nog energie voor minimaal 100 bestel-/vrachtauto’s van anderen.

Schoon en profijtelijk
Deze energiewinning is economisch zeer profijtelijk: voor Aa en Maas, voor de Afvalstoffendienst én dus voor de burger. Het gaat over een jaarlijkse besparing tot 800.000 euro door de hele keten heen. De voordelen voor alle betrokkenen zijn groot. Voor het waterschap is het technisch mogelijk, valt er snel om te schakelen en hebben de investeringen een korte terugverdientijd.

Maar volgens Kiestra maakt de gemeentelijke Afvalstoffendienst de grootste klapper. “Zij vervangen vervuilende diesel (700.000 liter per jaar) door ons schone biogas. Dat betekent alleen al een emissiereductie met een factor 10 voor die vuilniswagens die dwars door de stad rijden om het vuilnis op te halen.” En zeker in een tijd van vergaande Haagse bezuinigingen zal een kostenbesparing - en nog wel een duurzame - heel welkom zijn bij het waterschap en de gemeente ‘s-Hertogenbosch.

Bijverdienen
Mogen publieke lichamen als waterschappen bijverdienen? “Wij moeten onze taak tegen de laagst mogelijke maatschappelijke kosten uitvoeren. Als slimmere oplossingen bijdragen om dat beter, goedkoper en duurzaam te doen, dan grijpen we die kans.” Het verlagen van de kosten door voor het bijproduct biogas een afzetketen op te zetten, is zo’n slimme kans voor Kiestra. Dit bijproduct heeft naast een voor het waterschap economische meerwaarde ook een maatschappelijke meerwaarde als schone, duurzaam en lokaal opgewekte energie.

“Deze inkomsten zijn natuurlijk welkom, maar in onze begroting van 100 miljoen euro is het een druppel op de gloeiende plaat. Tegelijkertijd kunnen juist de kosten van andere taken, zoals dijkverzwaring weer gestegen zijn.” Dus verwachtingen dat de waterschapsbelasting naar beneden gaat, lijken niet reëel.

Grondstoffenfabriek
Het waterschap Aa en Maas denkt verder dan 2012 en is al druk bezig met de volgende ‘slimme’ stap, namelijk die naar een grondstoffenfabriek. Op de rioolwaterzuiveringsinstallatie Den Bosch wil het waterschap vanaf 2015 fosfaat uit het afvalwater terugwinnen om dit als grondstof op de markt aan te bieden voor de productie van chemicaliën en kunstmest. Op de website www.grondstoffenfabriek.nl roepen de samenwerkende waterschappen kennisinstituten en bedrijven op te reageren op hun plannen voor de grondstoffenfabriek. Zij willen kennis delen over organische stoffen voor bio-plastics, bouwstenen voor de chemische industrie of over zwavel voor de rubberindustrie. Maar ook over waterstof of syngas voor de chemische industrie en ten slotte over gezuiverd afvalwater als grondstof voor de procesindustrie.

www.aaenmaas.nl
www.grondstoffenfabriek.nl